Marcin Wynimko

adwokat

Jestem prawnikiem, który lubi biznes i podziwia przedsiębiorczość. Zajmuję się prawem gospodarczym oraz podatkowym. Wierzę, że skuteczne i efektywne doradzanie przedsiębiorcom wymaga nie tylko szerokiej wiedzy prawniczej i pracowitości, ale również zrozumienia działalności i otoczenia w jakim funkcjonują przedsiębiorcy.
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

Prawa i obowiązki akcjonariuszy

Marcin Wynimko21 grudnia 2020Komentarze (0)

Jakie masz prawa i obowiązki jako wspólnik prostej spółki akcyjnej ?

Odpowiedź na pytanie jakie akcjonariusz będzie miał obowiązki i przywileje w spółce zakreśla głównie umowa spółki. Oprócz licznych ogólnikowych przykładów z ustawy to właśnie w umowie spółki można szerzej opracować te kwestie.

Jednakowe?

            Z założenia akcjonariusze mają jednakowe prawa i obowiązki, jednak w Spółce przysługuje prawo do emisji akcji uprzywilejowanych. Doprecyzowania o jakie przywileje chodzi należy dokonać w umowie spółki. Uprzywilejowanie może obejmować przykładowo prawo głosu, prawo do dywidendy lub podział majątku w kontekście ewentualnej likwidacji spółki.

Koniecznie trzeba pamiętać co równowadze, a w umowie spółki warto zapisać, że emisja nowych akcji nie może naruszać określonego minimalnego stosunku liczby głosów przypadających z akcji nowych w stosunku do ogólnej liczby głosów z akcji założycielskich.

Wobec akcji uprzywilejowanej w zakresie dywidendy istnieje możliwość wyłączenia prawa głosu – mamy wtedy do czynienia z tzw. akcjami niemymi. W umowie spółki można określić okoliczności, w których akcje nieme otrzymują prawo głosu.

A co w umowie ?

Umowa możne nadawać również uprawnienia indywidualne dla oznaczonego akcjonariusza, przykładowo dotyczące powołania lub odwołania członków zarządu lub rady nadzorczej. Uprawnienia te ulegają wygaśnięciu najpóźniej w dniu, w którym przestaje on być akcjonariuszem spółki. W umowie spółki można przewidzieć szereg innych okoliczności, w których traci się takie uprawnienia. Co więcej są to uprawnienia indywidualne, a nie jak w innych spółkach kapitałowych uprawnienia osobiste, co w konsekwencji nie pozbawia ich możliwości zbywania, np. wraz z pozostałymi akcjami przysługującymi akcjonariuszowi uprzywilejowanemu. Pamiętaj, że prawa i obowiązki akcjonariuszy muszą być uregulowane tak, aby odpowiadały także przyszłym, potencjalnym wspólnikom. Niczego nie zostawiaj przypadkowi.

                       Z perspektywy akcjonariusza najistotniejszym uprawnieniem jest niewątpliwie prawo do udziału w zyskach i wypłat z kapitału akcyjnego.  O  tych uprawnieniach już niedługo w kolejnym artykule.

Nie warto jakiegokolwiek aktu korporacyjnego, a już w szczególności tak fundamentalnego jak umowa spółki, pozostawiać przypadkowi albo regulacjom kodeksowym. Masz możliwość uszycia na miarę swojej firmy, więc skorzystaj z tej możliwości. W szczególności, aby prawa i obowiązki akcjonariuszy odpowiadały waszym celom.

Organy prostej spółki akcyjnej

Marcin Wynimko12 listopada 20202 komentarze

Organy prostej spółki akcyjnej

 W kontekście funkcjonowania spółki najistotniejsze są organy, które będą odpowiedzialnie prowadzić jej sprawy, a także reprezentować ją na zewnątrz. Odpowiednie dopasowanie zarówno składu osobowego organu jak i samego modelu zarządzania oraz nadzoru w spółce niewątpliwie przełoży się na jej korzystne funkcjonowanie. Organy prostej spółki akcyjnej mogą funkcjonować w dwóch modelach. Model  monoteistycznym, który cechuje się ustanowieniem zarządu albo rady dyrektorów pozwala na skupienie zarządu i kontroli w jednym organie. Drugą opcją jest model dualistyczny, gdzie w umowie spółki, gdzie poza ustanowieniem zarządu w spółce ustanawia się także radę nadzorczą.

            Obowiązki i kompetencje organów nadzorczych ustanawiane są w umowie spółki oraz w braku odmiennych zastrzeżeń, w uchwałach akcjonariuszy. Ważne jest, że na członku organu zarządczego ciąży powinność wykonywania obowiązków z należytą starannością wynikającą z zawodowego charakteru jego działalności. Powinien on także dochować lojalności spółce. Jeżeli zaistnieje sprzeczność interesów spółki oraz przykładowo interesów bezpośrednio członka organu lub jego współmałżonka, krewnych i powinowatych do drugiego stopnia oraz osób, z którymi jest powiązany osobiście, członek organu powinien ujawnić sprzeczność interesów oraz wstrzymać się od udziału w rozstrzyganiu takich spraw. Może on również zażądać zaznaczenia tej kwestii w protokole. Istnieje również szereg innych obostrzeń oraz niemożność łączenia niektórych funkcji w spółce.

Rada dyrektorów w prostej spółce akcyjnej

            Istotnie odróżniającym PSA od pozostałych spółek kapitałowych jest możliwość połączenia zarządu oraz rady nadzorczej w jednym ciele kolegialnym. Takim organem jest rada dyrektorów. Jest to organ odpowiedzialny za prowadzenie spraw spółki oraz reprezentowanie spółki. Sprawuje również nadzór nad prowadzeniem spraw spółki.

            Organ ten może składać się z jednego lub większej liczby dyrektorów. Dyrektorów powołuje się i odwołuje uchwałą akcjonariuszy. Gdy mamy do czynienia z wieloosobową radą dyrektorów, na wszystkich dyrektorach ciąży obowiązek oraz uprawnienie do wspólnego prowadzenia spraw spółki. Oczywiście inne ustalenia można zawrzeć w umowie spółki.

Do jakich przykładowych czynności niezbędne jest podjęcie uchwały rady dyrektorów?

  • Podejmowanie decyzji mających strategiczne znaczenie dla spółki
  • Ustalanie rocznych i wieloletnich planów biznesowych
  • Ustalanie struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa spółki i ukształtowanie podstawowych funkcji związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa
  • Inne sprawy wymienione w ustawie lub umowie spółki

W P.S.A wprowadzono możliwość delegowania niektórych bądź wszystkich czynności prowadzenia przedsiębiorstwa spółki na rzecz jednego bądź niektórych dyrektorów. W takiej sytuacji określa się ich mianem dyrektorów wykonawczych.  Do zadań dyrektora niewykonawczego należy sprawowanie stałego nadzór nad prowadzeniem przedsiębiorstwa spółki przez dyrektorów wykonawczych. Przy zawieraniu umów i w sporach między spółką a dyrektorem wykonawczym spółkę może reprezentować również dyrektor niewykonawczy, który działa na podstawie uchwały rady dyrektorów, podjętej wyłącznie przez dyrektorów niewykonawczych. Prawo dyrektora do reprezentowania spółki dotyczy wszystkich czynności sądowych oraz pozasądowych spółki. Prawa tego nie można ograniczyć ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich.

Istnieje również możliwość powołania komitetu wykonawczego. Ma on uprawnienia decyzyjne, a jego zadanie stanowi wykonywanie czynności prowadzenie przedsiębiorstwa spółki. W skład komitetu mogą wchodzić jedynie dyrektorzy wykonawczy.

Przy wieloosobowej radzie dyrektorów, w umowie spółki określa się dokładny sposób jej reprezentowania. W przypadku braku takich postanowień w umowie spółki, do składania oświadczeń w imieniu spółki niezbędne jest współdziałanie dwóch dyrektorów albo jednego dyrektora łącznie z prokurentem.

 

Zarząd

W prostej spółki akcyjnej zarząd prowadzi jej sprawy oraz reprezentuje spółkę. Zarząd może być organem kolegialnym,  albo sprawowany jednoosobowo. Gdy mamy do czynienia z zarządem wieloosobowym, na wszystkich jego członkach ciąży obowiązek oraz uprawnienie do wspólnego prowadzenia spraw spółki. Masz jednak możliwość w umowie spółki lub w regulaminie zarządu uregulować to inaczej. Do składania oświadczeń w imieniu spółki niezbędne jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem w przypadku, gdy zarząd jest wieloosobowy. Możesz również tę kwestię w umowie spółki uregulować inaczej. W umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółka może być reprezentowana przez pełnomocnika powołanego uchwałą akcjonariuszy albo radę nadzorczą. Poprzez uchwałę akcjonariuszy można dokonać określenia wynagrodzenia członków zarządu.

            W sytuacji, gdy jedyny akcjonariusz w spółce jednoosobowej jest zarazem członkiem zarządu, nie stosuje się powyższej zasady. Czynność prawna pomiędzy tym akcjonariuszem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego. O każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy za pośrednictwem system teleinformatycznego.

Rada nadzorcza

              Nie bez znaczenia dla funkcjonowania spółki, w szczególności w kwestii nadzoru pozostaje  rada nadzorcza. W jej skład wchodzi co najmniej trzech członków powoływanych i odwoływanych uchwałą akcjonariuszy. Pamiętaj, że umowa spółki może regulować te kwestię w inny sposób.

             Zadaniem rady nadzorczej jest sprawowanie stałego nadzoru nad działalnością spółki. Wśród szczególnych obowiązków rady nadzorczej podkreśla się ocenę prawidłowości i rzetelności sprawozdań oraz ocenę wniosków zarządu dotyczących podziału zysku albo pokrycia straty. Corocznie wobec walnego zgromadzenia składa się pisemne sprawozdanie z wyników tej oceny.

            Poprzez umowę spółki można rozszerzyć uprawnienia rady nadzorczej. W szczególności można przewidzieć, że zarząd jest obowiązany uzyskać zgodę rady nadzorczej przed dokonaniem określonych w umowie spółki czynności.  Rada nadzorcza może określić uchwałą czynności, dla których podjęcia zarząd musi uzyskać zgodę rady nadzorczej. Takie zadania i obowiązki można też opisać w innych aktach korporacyjnych.

             Mając na uwadze ważne powody, radzie nadzorczej przysługuje możliwość zawieszenia w czynnościach poszczególnych lub wszystkich członków zarządu oraz delegowania członków rady nadzorczej na okres nie dłuższy niż 3 miesiące w celu czasowego wykonywania czynności członków zarządu, którzy zostali zawieszeni. Dotyczy to również członków zarządu, których mandaty wygasły z innych przyczyn niż upływ kadencji. Uprawnienie to dotyczy również takich, którzy z innych przyczyn nie mogą sprawować swoich czynności.

            W celu wykonywania swoich obowiązków, radzie nadzorczej przysługuje możliwość badania wszystkich dokumentów spółki, żądania od zarządu i pracowników sprawozdań i wyjaśnień oraz dokonywania rewizji stanu majątku spółki. Należy pamiętaj o znacznym ograniczeniu składu osobowego rady nadzorczej. Nie należy łączyć tej funkcji m.in. z mandatem członka zarządu, prokurent czy dyrektora finansowego, głównego.

Organy prostej spółki akcyjnej i uregulowanie ich kompetencji jest kluczowe dla powodzenia twoich projektów biznesowych.           

Umowa prostej spółki akcyjnej

Marcin Wynimko09 listopada 20202 komentarze

Forma

Umowa prostej spółki akcyjnej może być zawarta w formie aktu notarialnego albo poprzez wzorzec umowy w systemie teleinformatycznym. Druga z form wydaje się być szczególnie atrakcyjna dla nieskomplikowanych jednoosobowych spółek. Z tej formy mogą również skorzystać takie podmioty, które w umowie chcą zawrzeć standardowe postanowienia, jakie intuicyjny system podpowie podczas rejestracji. To co realnie faworyzuje zawarcie umowy poprzez Internet to także obniżenie kosztów rejestracji. Nie wymaga wniesienia taksy notarialnej, a opłata sądowa jest niższa o połowę w porównaniu z trybem tradycyjnym. Jednakże to rozwiązanie ma również wady.

Czy wzorzec jest na pewno dobry ?

Sztampowe i generalne zapisy w umowie prostej spółki akcyjnej nie zawsze pozwolą na pełne zabezpieczenie interesów.  Dodatkowo dokonać rejestracji poprzez wzorzec umowy w systemie teleinformatycznym możemy jednie w przypadku wniesienia wkładów pieniężnych. Aby do PSA wnieść np. przedsiębiorstwo konieczne będzie zawarcie umowy spółki w formie aktu notarialnego. Ta kwestia możne istotnie przechylić szalę na rzecz zawarcia umowy spółki w tradycyjnej formie.

Wymogi

           Wymogi co do treści samej umowy wskazano, podobnie jak we wszystkich innych spółkach handlowych, wprost w przepisach KSH. W umowie prostej spółki akcyjnej niezależnie od wybranej formy, należy określić:

  1. firmę oraz siedzibę spółki; nazwa może być dowolna, należy jednak pamiętać o wskazaniu formy prawnej prowadzonej działalności
  2. przedmiot działalności spółki; przy czym nie musi to być klasyfikacja wg PKD
  3. szczegóły dotyczące przedmiotowych akcji, a mianowicie: ich liczbę, serię, numery, związane z nimi uprzywilejowanie, ich ceny oraz sprecyzowanie którzy akcjonariusze obejmą poszczególne akcje;
  4. w przypadku wniesienia przez akcjonariuszy wkładów niepieniężnych, należy określić przedmiot wkładów,
  5. w sytuacji gdy przedmiotem wkładu niepieniężnego jest świadczenie pracy lub usług, należy sprecyzować czas oraz rodzaj ich świadczenia; to właśnie najbardziej charakterystyczny element dla tego rodzaju spółki
  6. koniecznie jest również wskazanie organów ustanowionych w spółce w zależności od wyboru monoteistycznego czy dualistycznego
  7. liczby członków rady dyrektorów, zarządu i rady nadzorczej, o ile jest ustanowiona, lub co najmniej minimalną oraz maksymalną liczbę członków tychże organów;
  8. wreszcie, konieczne określ czas trwania spółki, jeżeli tworzysz ją na czas oznaczony.

Umowa prostej spółki akcyjnej

Rejestracja Prostej spółki akcyjnej

Marcin Wynimko06 listopada 2020Komentarze (0)

Rejestracja prostej spółki akcyjnej,  czyli od czego zacząć.

Aby rozpocząć prowadzenie biznesu w formie prostej spółki akcyjnej należy dokonać 4 kroków. Według polskiego ustawodawcy można to zrealizować w zaledwie w 24 godziny. Trudno mi jednak uwierzyć, że rejestracja prostej spółki akcyjnej będzie tak bezproblemowe i łatwe.

Umowa

Do powstania spółki konieczne jest zawarcie umowy prostej spółki akcyjnej przez uprawnione podmioty. Z przepisów wprost wynika, że spółka nie może być zawiązana jedynie przez jednoosobową spółkę z o. o.. Jako podmioty uprawnione do jej utworzenia, analogicznie jak w pozostałych spółkach kapitałowych, wskazano szerokie grono jednej albo więcej osób, które podejmują się utworzenia P.S.A. w każdym celu prawnie dopuszczalnym. Pomimo zastosowania pojęcia „osób” nie ma wątpliwości, że utworzyć ją mogą zarówno osoby prawne jak i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym ustawa nadaje zdolność prawną.

Kolejnym krokiem jest ustanowienie organów P.S.A. wg modelu monoteistycznego – tylko zarząd albo tylko rada dyrektorów, lub dualistycznego – zarząd wraz z radą nadzorczą. Kolejnym krokiem jest wniesienie przez akcjonariuszy kapitału akcyjnego w kwocie 1 zł.

Akcje

          Do objęcia akcji może dojść w zamian za wkłady pieniężne, jak również niepieniężne. Ustawodawca akcentuje fakt, że wkład niepieniężny na pokrycie akcji może przyjąć formę jakiegokolwiek wkładu, który ma wartość majątkową. Możliwe jest również uwzględnienie świadczenia pracy i usług. Należy również dodać, iż akcje prostej spółki akcyjnej nie posiadają wartości nominalnej, nie stanowią części kapitału akcyjnego i są niepodzielne.

          W omawianej spółce tworzy się kapitał akcyjny wyrażony w złotych. Na kapitał ten przeznacza się wniesione wkłady pieniężne oraz wkłady niepieniężne. Minimalna wartość kapitału to jedynie 1 złoty. Nie istnieje konieczność określania kapitału akcyjnego w umowie spółki. Co ciekawe, do dokonania zmian w wysokości kapitału akcyjnego nie istnieje wymóg stosowania przepisów o zmianie umowy spółki.

Kiedy wnieść wkłady?

          Warto również podkreślić, iż istnieje możliwość aby w umowie prostej spółki akcyjnej zawrzeć termin wniesienia wkładów lub też zawarcia upoważnienia do określenia tego terminu poprzez uchwałę akcjonariuszy. Jeżeli nie zostanie dokonane takie postanowienie, do wskazania terminów wniesienia wkładów zobowiązany jest zarząd.

          Umowę prostej spółki akcyjnej zawiera się w formie aktu notarialnego. Można ją również zawrzeć za pomocą wzorca umowy. Wymaga to wypełnienia formularza umowy dostępnego w systemie teleinformatycznym oraz podpisania jej za pomocą kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego lub też podpisu osobistego. W takim przypadku, na pokrycie akcji pierwszej emisji należy wnieść wyłącznie wkłady pieniężne.

Wzorzec umowy prostej spółki akcyjnej

          Wzorzec umowy prostej spółki akcyjnej zostanie określony przez Ministra Sprawiedliwości w drodze rozporządzenia. Podobnie jak wzorce uchwał oraz wszelkich innych czynności wykonywanych w systemie teleinformatycznym. Zdaniem ustawodawcy, ma to służyć ułatwieniu procesu zakładania spółki. Ma to również poprawić sprawność postępowania sądowego w przedmiocie ich rejestracji, ułatwienia ich funkcjonowania oraz realizacji zasady bezpieczeństwa i pewności obrotu gospodarczego.

 

Umowę spółki uznaje się za zawartą po wprowadzeniu wskazanych danych do systemu teleinformatycznego oraz po opatrzeniu ich odpowiednim podpisem elektronicznym.

Następnie zarząd powinien dokonać zgłoszenia do sądu rejestrowego w celu wpisania spółki do rejestru. Przygotowanie wniosku nie powinno być trudne. Mimo wszystko rejestracja prostej spółki akcyjnej z uwagi na tempo prac Krajowego Rejestru Sądowego zapewne zajmie trochę czasu i będzie wymagał cierpliwości.

Prosta spółka akcyjna podstawy

Marcin Wynimko04 listopada 2020Komentarze (0)

Nowa Prosta spółka akcyjna

Prosta spółka akcyjna, w skrócie P. S. A. zostanie wchodzi do obrotu od 31 marca 2020 roku. Nowa forma spółki kapitałowej stanowi odpowiedź rządu na potrzeby biznesu, szczególnie wśród podmiotów prowadzących działalność w formie start-upów. P.S.A powstała, aby sprostać wymaganiom biznesu, które opierają się na nowych technologiach oraz funkcjonujących w niepewności rynkowej, a także uczestnikom szeroko pojętej gospodarki innowacyjnej.

Rejestracja

Prosta spółka akcyjna wyróżnia się uproszczoną formą rejestracji, w tym szybką rejestracją elektroniczną. P.S.A. wyróżniają także zwiększone możliwości pozyskiwania kapitału, poprzez ułatwioną emisję i obrót akcjami, w tym bez udziału notariusza. Konieczność posiadania pokaźnych zasobów finansowych również przestała być problemem. W P.S.A. kapitał akcyjny powinien wynosić co najmniej 1 zł. Wysokość kapitału akcyjnego nie jest określona w umowie spółki, a jego zmiana nie wymaga podejmowania sformalizowanych czynności. Ciekawy element stanowi również uproszczony elektroniczny rejestr akcjonariuszy, który może być prowadzony przykładowo przez notariusza lub firmę inwestycyjną.

Prosta spółka akcyjna nie otrzyma statusu spółki publicznej, a więc nie będą jej dotyczyły restrykcyjne obowiązki księgowe i rejestracyjne. Dzięki regulacjom, które umożliwią pozyskiwanie kapitału w obrocie niepublicznym jego przepływ będzie znacząco szybszy, co niewątpliwie ułatwi dynamiczne budowanie biznesu.

Organy

P.S.A. oznacza także zwiększenie swobody w kontekście doboru struktury organów. W spółce ustanawia się zarząd albo radę dyrektorów. Skoncentrowanie kompetencji nadzorczych i kierowniczych w jednym organie może być korzystne z perspektywy udziału najważniejszych podmiotów w kluczowych czynnościach strategicznych, przy jednoczesnej poprawie przepływu informacji w spółce. Dopuszczalne jest także jednoczesne ustanowienie zarządu wraz z radą nadzorczą, która ma przyczynić się do podniesienia efektywności przeprowadzanego nadzoru.

Likwidacja

Element charakterystyczny dla P.S.A. stanowi uproszczony proces likwidacji. W pierwszej kolejności skrócono czas postępowania likwidacyjnego, jednocześnie zapewniono możliwość rozwiązania spółki bez konieczności likwidacji. Jest to możliwe poprzez zastosowanie czynności w formie przejęcia majątku oraz zobowiązań spółki przez akcjonariusza, co znacząco ułatwi zamknięcie nierentownego biznesu i pozwoli skupić się na nowym projekcie.